معماری بین النهرین

S_R_H · 10-27-2010, 03:05 PM

قديمي ترين تمدن جهان در بین النهرین است که بوسیله رود خانه های فرات و دجله مشرب می گردد و تأثیر زیادی بر اقوام ملل باستان گذاشت . نخستین تمدن شناخته شده این سرزمین را سومریان تشکیل دادند . انسان بوسیله جادوی تصویری بر محیط و طبیعت غلبه مي کرده است . دین در واقع به علت وابستگی انسان به نیروی برتر بوجود آمده است که باعث بوجود آمدن معبد می شد .

سومر:
حادثه عظیمی که در بین النهرین به وقوع پیوست مسکون شدن دره های بزرگ رودخانه ها بود که پس از این نوشتن و هنر معماری تشکیل شد ، معماری سومری در خدمت معابد و مصری ها در خدمت آرامگاه های پادشاهان مصری بوده است . سومریان مردمی کشاورز بوده اند که طرز مهار کردن سیل را آموختند و مهمترین شهر آنها اردک است که دو مجموعه پرستشگاه بوده اند که قدیمی ترین معبد شناخته شده مجموعه آنانا معبد سنگ آهک است و بعد از آن معبد ستون است .
شهرهای اقوام سامی اکدی که پادشاه آن سارگون و بابل که پادشاه آن حمورابی نام داشته و از مشهوریت برخوردار بودند .
معماری سومر بامعماری معابد ومعماری مصر را با معماری مقابر بررسی می کنیم . در بین النهرین پرستشگاه ها نماد کوشش انسانی بوده است و ساختن معبد با کار داوطلبانه و تعاونی انجام می شده، معماری در خدمت مذهب بود . برجسته ترین بخش مجتمع و در واقع شناخته شده ترین ساختمان در درّه بین النهرین معبد بود که زیگورات نامیده می شد. اکثراً معتقدند که زیگورات را سومریان ساختند که فرم ونام آن در دوره های بعد مشخص شده است.زيگورات در زمان سومریان به معنی کوه و در زبان بابلی به معنی سکو یا بنای پله پله ای که عرض و طول هر طبقه از طبقه پایین تر کمتر است .
زیگورات اور :
برای ساخت اين بنا نخست کوهی از خشت خام بر روی شالوده عظیم به ارتفاع 15 متر دو طبقه سوار بر روی هم قرار دادند که به ترتیب کوچکتر می شوند .
پله پله بودن زيگورات نماد اعتقادي كه سومريها در رسيدن به خدا داشته بودند. اعتقاد داشتند راه رسيدن به خدايان سخت است و افراد به اندازه درجه معنويت خود شان به خدا نزديكتر ميشده است.
که سه پلکان خرپشته ای هر یک با یکصد پله در یک نقطه به دروازه زیگورات می رسند و از آنجا احتمالاً پلکان دیگری به زیارتگاه یعنی مرکز نمایش های آئینی منتهی می شد و در نمای آن به دلیل قدرت و استحکام آن در برابر سیلاب ها از آجر باملات قیر بکار می بردند .
معماری سومری ها ازمصالح آجر– گل و خشت برای زیر کار و آجر جوش و لعاب دار برای روی کار استفاده می کردند و اساس و معماری سومری ها از جزو قوس و طاق گهواره ای بوده است .

S_R_H · 10-27-2010, 03:06 PM

معماری دوره آکاد :
دو هزار سال قبل از میلاد، اولین حکومت مرکزی در آکاد بوجود آمد که به خاطر مقام خدا گونه اي كه براي پادشاهان در نظر داشتند ، کاخ هارا بوجود آوردند وخانه هاي مسکونی پیشرفت کرد . قديمي ترين نقشه ساختماني جهان که روی لوح گلی كنده شده است در بین النهرین در زمان آکد بوده است. در زمان آکد معماران نقشه خانه مسکونی را طبق نظر کارفرما تهیه می کرد که شاهد مدّعا لوح گلی بود .

S_R_H · 10-27-2010, 03:08 PM

معماری بابل کهن :(جنوب بين النهرين)
معابد آن ها ، معبد آشور که به خدای بزرگ ملی آشوری ها تعلق دارد ومعبد ایشچالی که این معبد به یک نوع الهه مادر بنام ایشتارکیکی توم هدیه شده است . وکاخ آن بنام ماری نام دارد .
پادشاه سلسله بابل حمورابی بوده است که در منطقه ای بنام لاگاش که پایتخت بابل بوده است ، حمورابی اولین کسی بود که موفق به اجرای قانون شد . تمدن آنها با سومری ها اختلاف زیادی نداشت زبان فرق داشت ولی نوشتن خط یکی بود در مذهب بزرگترین خدای بابل مردوک نام داشت ومعماری بابل کهن به دو دسته معابد و کاخ ها تقسیم میشود .
معبد آشور :که برروی بلندترین نقطه شهر قرار دارد و دارای یک حیات مرکزی و سه حیاط کوچکتر که اتاق های آن را در برگرفته است .
معبد ايشچالی :این معبد به الهه مادر بنام ايشتارکی توم هدیه شده است این معبد بر روی مصطبه ای قرار گرفته است اما محراب های اصلی در روی سکوی بلندتری استوار شده است معبد دارای و رودی های متعدّد دگر یک حیات بزرگ و سه حیات کوچک دارد.

S_R_H · 10-27-2010, 03:09 PM

معماری آشور :( شمال بين النهرين)
ارگ نا تمام سارگون در منطقه خرساباد – کاخ جنوب نینوا
آشوريها قوم سنگدل و بي رحمي بودند. نخستین زمامدار آشور خرامگزار امرای اور و بابل محسوب می شدند . اما بعدها به اطاعت کاسی ها در آمدند و شهر آشور مرکز حکومتشان گردد . فراوانی سنگ در آشور موجب گردید که بناهای محکم تری از ساختمان های بابل ایجاد شود . گذشته از سنگ از آجر هم استفاده می کردند و معابد چند طبقه ی ساختند و همچنین بهترین روش اجرای سقف زنی با خشت خام را داشتند . معماری آشور و بابل به خاطر شرایط اقلیمی با هم فرق داشتند .
در واقع هنر معماری آشور تلفیقی از هنر سومر و هنر بابل بوده است که در معماري از سنگ و آجر بیشتر از خشت استفاده می کردند . در این زمان قومی به نام حتیم ها وجود داشتندکه مرکز حکومتشان ترکیه بود حتيم ها توانستند آشوريها را سرنگون كنند که اولین ترکیب بین معماری و مجسمه سازی را بوجود آوردند و معماری شان از سنگ غول پیکر بود.
ارگ ناتمام سارگون :
این کاخ مساحتی نزدیک به 400 هزار متر مربع و بیش از 200 حیاط و اتاق داشته و بر روی تپه ای قرار داشت به ارتفاع 15 متر که مجموعه ای از اتاق ها و تالارهای چهارگوش را در بر می گیرد و شکل اتاق ها دراز و باریک که با طاق گهواره ای خشتی پوشانده شده است و بهترین روش طاق زنی گهواره ای بود چون آجر و سنگ نداشتند و روی تپه بود به خاطر سیلاب ها و علاوه بر آن دارای حیاط ها و اتاق تاج گذاری، اتاق های دولتی ، حمام ها و ... که کاخ را تشکیل می دادند و همچنین زیگورات خرساباد که هفت طبقه داشت و چهار تای آن تا به امروز حفظ شده است نمای این کاخ از یک دیوار تنومند گنگره دار که در دو طرف دروازه طاق دارش دو برج چهارگوش قرار گرفته و از دروازه اصلی کاخ دوگاو بالدار غول پیکر با سر آدمی پاسداری می کردند و موضوعات که روی درها و دیوارها نفش می زد موضوعاتی بود که حول محور فرمانروا دور می زد .
معماری زیگورات از دوره سومری ها تا زمان آشوری ها متحول شده بود بخصوص از نظر ارتفاع و تعداد طبقات و همچنین نحوه دسترسی از طریق پلکان ها.

S_R_H · 10-27-2010, 03:11 PM

معماری بابل جدید :
آشوری ها و امپراتوریشان شاهد امنیت زیادی نبود و در غایت سلسله بابل دوباره اوج گرفت و فرهنگ بین النهرین جنوبی با پادشاه افسانه ای بنام بخت النصر دوباره زنده شد که شهر افسانه ای را بوجود آورد و اولین قومی بود که هنر اصیل قبل ازخودش را دوباره زنده كرد.
زیگورات بابل :
که دارای سه ردیف پله بوده که به طبقات بالا دسترسی داشته است و تفاوت زیگورات بابل با بقیه در ارتفاع ساخت آن بوده است .
دروازه ايشتار:
بیرون نمای این بنا با کاشی لعابدار به رنگ آبی تیره پوشیده شده است و نقوش تزئینی آن عبارت است از جانورانی مانند گاو و اژدها و بابل ها انسان های با وقار تر و آرام تراز آشوريها بوده اند و به همین دلیل حیوانات و نقش بر جسته هاي روی این دروازه هم آرام تر و اهلی تر ازنقش بر جسته هاي عبوس آشوری ها هستند.